Koniec iluzji, czas na twardą matematykę Symptomy geopolitycznego przesilenia





Oficjalne nominacje Ewy Pajor do Złotej Piłki czy biurokratyczne unijne przetargi na kwoty połowowe to tylko medialna zasłona dymna. Prawdziwa rzeczywistość skrzeczy w statystykach programu „Czyste Powietrze”. Polacy masowo odwracają się od dotowanych pomp ciepła na rzecz pelletu. To nie przypadek, lecz brutalny pragmatyzm. W starciu z astronomicznymi rachunkami, brakiem jasnych taryf, skrajnie niewydolną siecią energetyczną i realnym widmem blackoutu w ramach zagrożeń hybrydowych, obywatele wybierają fizyczną, namacalną niezależność w postaci własnego składu opału.
Podobny chłód widać w relacjach z USA. Donald Trump nie jest przyczyną tego stanu rzeczy, a jedynie krzykliwym symptomem głębokiego izolacjonizmu, który dekadę temu zapoczątkował Barack Obama swoim słynnym zwrotem ku Azji i ostentacyjnym traktowaniem Europy z dystansem. Amerykański parasol ochronny nigdy nie był darmowy. Europa zapłaciła za niego własną suwerennością, czego bolesnym symbolem stała się nasza kapitulacja w sprawie sankcji na Iran i rozbicie europejskich kontraktów handlowych. Bliskowschodnia polityka Waszyngtonu to dla nas czysta klęska: Amerykanie tam wojują i testują sprzęt, a my na własnych barkach dźwigamy miliardowe koszty pomocy humanitarnej i presję migracyjną.

Gospodarcza brutalność i zmierzch bogów


Rok 2027 będzie momentem bezwzględnego rozliczenia. Runą stare układy polityczne. Zobaczymy spektakularny koniec ery Macrona we Francji i paraliżujący kryzys tożsamościowy w Niemczech, które tracą konkurencyjność przez odcięcie od tanich surowców. Dla Europy Środkowej otwiera się historyczne okno pogodowe, o ile zdołamy je wykorzystać. Słabość zachodnich gospodarek wymusi brutalną konsolidację. Jeśli nie stworzymy silnego bloku,  giganci zaczną nas bezczelnie wykorzystywać i drenować z rąk do pracy, tak jak niegdyś neokolonialna Europa robiła to w Afryce.
Populistyczne mrzonki Marine Le Pen czy AfD zostaną szybko zmiażdżone przez twarde prawa ekonomii i mechanizmy w rodzaju unijnego cła węglowego (CBAM). Ludzie błyskawicznie zrozumieją, że radykalna ideologia nie karmi, za to skutecznie pustoszy lodówki. W nowym rozdaniu kart warunki podyktuje ten, kto wygra wyścig o patenty wodorowe, technologie wychwytywania CO2 i zaawansowaną biotechnologię oraz ten co ma technologie kosmiczne.

Grzechy taniego państwa


W tym kontekście marnowanie miliardów z publicznej kasy na fundusze kościelne, pensje dla katechetów czy ulgi podatkowe dla kurii, fundacje, instytuty i inne twory dla partyjnych nominatów to ordynarny sabotaż gospodarczy. Państwo wydaje na konserwowanie dogmatów więcej niż na Narodowe Centrum Nauki, choć nasz potencjał ludzki jest potężny. Problem nie tkwi w braku genialnych inżynierów czy naukowców opracowujących przełomowe terapie medyczne. Winne jest państwo uwięzione w micie Balcerowicza o „tanim państwie”.
Zmuszanie wybitnych profesorów do bycia akwizytorami i komiwojażerami własnych pomysłów to absurd. Przez wszechobecną biurokrację, brak funduszy typu seed i systemowego wsparcia na etapie komercjalizacji, obcy kapitał za bezcen wykupuje od nas gotowe rozwiązania – tak jak działo się to z polskimi patentami na grafen czy innowacyjnymi technologiami medycznymi. Dobrze zarządzany kraj musi być agresywnym, mądrym inwestorem w modelu hybrydowym, a eksperci w ministerstwach i agencjach badawczych muszą zarabiać rynkowe stawki. Niskie podatki to mit korporacji i deweloperów, który generuje jedynie spekulacyjny kapitał uciekający do rajów podatkowych. Podatki to nie haracz – to składka na bezpieczną przyszłość, stabilne tory kolejowe, nowoczesne laboratoria i nowoczesną infrastrukturę.

Atomizm społeczny, czyli iluzja samotnej wyspy


Największą przeszkodą na tej drodze jest jednak nasza postfeudalna mentalność. Gdy pisałam w sieci o budowie małego reaktora jądrowego (SMR) we Włocławku – z którego okoliczni mieszkańcy nie zobaczą bezpośrednio tańszego prądu w gniazdkach, ale poniosą lokalne ryzyko i koszty transformacji – zderzyłam się z potwornym znieczuleniem i brakiem elementarnego myślenia państwowego. „Mnie to nie obchodzi, mam fotowoltaikę i własny falownik”, „nie mieszkam tam, to nie mój problem” – pisali sieciowi ignoranci.
To niebezpieczna iluzja samotnej wyspy. Kiedy przez brak modernizacji padnie krajowa sieć przesyłowa albo z powodu drogiej energii staną zakłady azotowe we Włocławku i ceny nawozów wystrzelą w kosmos, wszyscy – od Podlasia po Dolny Śląsk – zapłacimy za to w cenie codziennego bochenka chleba. Musimy ostatecznie zerwać z postsolidarnościowym, skostniałym systemem, w którym liczy się tylko prywatyzacja zysków i uspołecznianie strat. Koszt trwania w tym marazmie musi stać się większy niż strach przed zmianą. Punkt krytyczny jest blisko, napędzany wściekłością młodych ludzi i kobiet, których kluczowe postulaty – od realnej dostępności mieszkań, przez nowoczesną edukację bez ideologii, aż po podstawowe prawa reprodukcyjne i bezpieczeństwo zdrowotne – są permanentnie ignorowane przez sejmowy mainstream.

Poligon na własnym podwórku


Stary, skostniały system nie wygeneruje zmiany. Nie wierzę w politycznych przebierańców, którzy co cztery lata zmieniają partyjne barwy. Ratunkiem jest radykalna, mrówcza praca u podstaw. Budowanie oddolnej, niezależnej siły: od lokalnych struktur, przez zakładanie spółdzielni energetycznych na wsiach, miejskie koła i kluby dyskusyjne, aż po ogólnokrajową sieć wymiany myśli.
Idealnym, darmowym narzędziem na teraz – w tym jesiennym okresie rozliczeń – jest Budżet Obywatelski. To tam na konkretnych projektach, takich jak budowa ścieżki rowerowej czy dofinansowanie lokalnej biblioteki, uczymy ludzi twardej matematyki zamiast słuchania pustych obietnic wyborczych. To tam wyciągamy z domów ludzi nieukładowych, którym wciąż się chce działać, i brutalnie leczymy społeczeństwo z paraliżującego egoizmu. Od tego małego poligonu na własnym podwórku zaczyna się bezwzględna, organiczna odbudowa silnego i nowoczesnego państwa.

Popularne posty z tego bloga