Prezydentura konfrontacji. Bilans rządów Karola Nawrockiego z mojej perspektywy jako krytyczki politycznej i obywatelki



Ponad rok po objęciu urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przez Karola Nawrockiego (6 sierpnia 2025 roku) coraz wyraźniej zarysowuje się obraz prezydentury zdominowanej przez permanentny konflikt z Radą Ministrów, kosztowną rozbudowę aparatu urzędniczego oraz działania o charakterze wizerunkowym. Z mojej perspektywy oraz krytyków, prawników i ekonomistów styl sprawowania władzy przez głowę państwa nie służy realizacji konstytucyjnego dobra wspólnego ani wzmacnianiu polskiej racji stanu, lecz podporządkowuje funkcjonowanie instytucji państwowych bieżącej walce politycznej.
1. Paraliżowanie prac państwa i instrumentalizacja kompetencji
W polskim systemie parlamentarno-gabinetowym prezydent dysponuje szeregiem narzędzi pozwalających na merytoryczną współpracę z rządem – od zwoływania Rady Gabinetowej (art. 141 Konstytucji RP) po udział swoich przedstawicieli w pracach komisji sejmowych. Ja widzę jednak, że Karol Nawrocki zamiast dialogu wybiera blokowanie kluczowych decyzji państwowych:
  • Wstrzymywanie nominacji ministerialnych i sędziowskich. Trwająca blisko miesiąc (w listopadzie 2026 roku) zwłoka w wyznaczeniu terminu zaprzysiężenia nowej ministry funduszy i polityki regionalnej oraz powołania wicepremiera – w kluczowym momencie negocjacji budżetowych w Unii Europejskiej – jest przeze mnie, przedstawicieli rządu i część konstytucjonalistów oceniana jako celowe utrudnianie prac państwa. Podobny charakter ma odmowa powołania 46 sędziów z listopada 2025 roku oraz nieodbieranie ślubowań od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm.
  • Zatory w sprawach obywatelskich. Podczas gdy Pałac Prezydencki angażuje się w spory kompetencyjne, ponad 143 tysiące seniorów czeka na rozpatrzenie wniosków o Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie, a część z nich nie dożywa uroczystości. Choć Kancelaria Prezydenta tłumaczy opóźnienia wyżem demograficznym z lat 70. i zatorami z okresu pandemii, wojewodowie i parlamentarzyści wskazują na brak sprawności organizacyjnej urzędu.
2. Rekordowe koszty i rozrost zaplecza politycznego na koszt podatnika
Krytyczny obraz prezydentury pogłębia zestawienie rosnących wydatków Kancelarii Prezydenta RP z efektywnością jej działań:
  • Rosnący budżet KPRP. Wydatki Kancelarii na 2026 rok zaplanowano na poziomie 325,5 mln zł (blisko 892 tys. zł dziennie), a w projekcie na 2027 rok założono ich dalszy wzrost o blisko 47 mln zł – do rekordowej kwoty 359,5 mln zł. Wątpliwości posłów i opinii publicznej budzi m.in. wzrost wydatków na podróże o 50% (do 4,8 mln zł), blisko 4 mln zł na nowe limuzyny, ponad 1 mln zł na nagrody oraz wzrost nakładów na remonty o 77% (w tym modernizację zabezpieczeń w rezydencji w Promniku).
  • Armia doradców bez przełożenia na jakość prawa. Karol Nawrocki powołał rekordową w historii III RP liczbę 726 doradców (17 etatowych zarabiających od 9 do 15 tys. zł brutto, 22 społecznych oraz 687 członków w 17 radach doradczych). Mimo tak rozbudowanego zaplecza urzędnicy Pałacu Prezydenckiego tłumaczyli braki formalne w prezydenckich projektach ustaw brakiem odpowiedniego aparatu eksperckiego. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wskazywał wprost, że część inicjatyw prezydenckich nie mogła być procedowana z powodu poważnych błędów formalnych i merytorycznych („bubli prawnych”), a inne stanowiły jedynie nieznacznie zmodyfikowane kopie zawetowanych wcześniej ustaw rządowych.
3. Weta uderzające w codzienny interes obywateli i rozwój regionów
Do listopada 2026 roku prezydent zawetował rekordowe 48 ustaw. W wielu przypadkach decyzje te uderzały nie w partyjne interesy rządu, lecz bezpośrednio w portfele obywateli i lokalną gospodarkę:
  • Weto wobec państwowego, bezpłatnego eDziennika (28 sierpnia 2026 r.). Blokując integrację dziennika elektronicznego z aplikacją mObywatel, prezydent utrzymał system, w którym samorządy wydają 40–50 mln zł rocznie na komercyjne licencje, a rodzice muszą płacić prywatnym firmom za podstawowe funkcje mobilne. Argumentacja o rzekomym zagrożeniu dla bezpieczeństwa danych w systemie państwowym budzi sprzeciw ekspertów, biorąc pod uwagę, że dane polskich uczniów już dziś przechowywane są na serwerach prywatnych spółek (w tym z kapitałem zagranicznym).
  • Weto wobec Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry (7 listopada 2025 r.). Prezydent zablokował powstanie pierwszego od 24 lat nowego parku narodowego w Polsce, mimo poparcia lokalnych samorządów oraz przedsiębiorców z branży turystycznej i usługowej. Uzasadnienie o rzekomym blokowaniu żeglugi na Odrze stało w sprzeczności z treścią ustawy, która celowo wyłączała z granic parku główne koryta żeglugowe.
4. Populizm gospodarczy i inicjatywy dzielące społeczeństwo
Własne projekty ustaw składane przez Karola Nawrockiego są przez ekonomistów i prawników oceniane jako działania obliczone na poklask wyborczy, pozbawione realnego zaplecza finansowego lub odwracające uwagę od kluczowych wyzwań państwa (takich jak kryzys mieszkaniowy, susza hydrologiczna czy niskie nakłady na innowacje):
  • „Tani prąd –33%” i „Godna emerytura”. Propozycje obniżenia VAT i wykreślenia z rachunków opłat (OZE, mocowej, kogeneracyjnej i przejściowej) nie rozwiązują problemu wysokich kosztów wytwarzania energii, a pozbawiają sektor energetyczny miliardów złotych potrzebnych na modernizację przestarzałych sieci, przerzucając ciężar finansowania na system ETS i budżet państwa. Z kolei kwotowe dopłaty do minimalnych emerytur osłabiają związek między stażem pracy i odprowadzanymi składkami a wysokością świadczenia.
  • Podsycanie podziałów ideologicznych. Inicjatywy takie jak projekt ustawy „Stop Banderyzmowi” (w sytuacji, gdy Kodeks karny już teraz pozwala ścigać propagowanie totalitaryzmów i mowę nienawiści) są odbierane przez krytyków jako celowe rozgrywanie emocji historycznych i podsycanie nastrojów ksenofobicznych. W opinii ekspertów ds. bezpieczeństwa rozbijanie jedności społeczeństwa osłabia odporność wewnętrzną Polski i zwiększa podatność państwa na zewnętrzną dezinformację.
5. Asymetria w polityce zagranicznej i bezpieczeństwie
Krytycy wskazują również na brak wymiernych korzyści z polityki zagranicznej Pałacu Prezydenckiego, opartej na jednostronnym akcentowaniu relacji z Waszyngtonem kosztem spójności europejskiej:
  • Iluzja bezwarunkowych gwarancji i opóźnienia w dostawach. Doświadczenia konfliktów międzynarodowych (m.in. sytuacja Ukrainy, Kurdów czy wycofanie USA z Afganistanu) pokazują, że amerykańska polityka kieruje się własnym interesem strategicznym. Potwierdzają to wieloletnie opóźnienia w dostawach amerykańskiego uzbrojenia dla Polski (m.in. nawet 7-letnie zaległości w produkcji pocisków PAC-3 MSE do systemów Patriot, przesunięcia dostaw wyrzutni HIMARS czy aerostatów Barbara) oraz brak pełnego zastąpienia rotacyjnych kontyngentów wojsk USA w Polsce jesienią 2026 roku.
  • Kosztowny drenaż kapitału bez wzmacniania własnego potencjału. Wielomiliardowe kontrakty zbrojeniowe i energetyczne realizowane bez szerokiego transferu technologii oznaczają odpływ polskiego kapitału za granicę zamiast budowy własnych zdolności przemysłowych, podczas gdy dyplomatyczne gesty – takie jak jednorazowe zaproszenie na szczyt G20 w Miami – nie przekładają się na realne wzmocnienie pozycji gospodarczej i obronnej kraju.
  • Różnica między „dobrem wspólnym” a „racją stanu”
    W teorii państwa i prawa rozgraniczenie między tymi pojęciami jest wyraźne i dotyczy różnych sfer odpowiedzialności władzy publicznej:
    • Dobro wspólne (dobro społeczeństwa). Pojęcie to jest zapisane w art. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli. Odnosi się ono przede wszystkim do relacji wewnętrznych, czyli sprawiedliwości społecznej, ochrony praw obywatelskich, spójności wspólnoty oraz sprawności instytucji służących ludziom.
    • Racja stanu. To pojęcie wywodzące się z teorii stosunków międzynarodowych i bezpieczeństwa państwa. Oznacza nadrzędny, egzystencjalny interes państwa jako całości, czyli ochronę suwerenności, integralności terytorialnej, bezpieczeństwa zewnętrznego oraz pozycji kraju na arenie międzynarodowej.
    • Relacja między oboma pojęciami. Dobro wspólne koncentruje się na warunkach życia obywateli i jakości wspólnoty wewnątrz kraju. Racja stanu dotyczy przetrwania i siły samego państwa w otoczeniu zewnętrznym, co w sytuacjach kryzysowych wymaga od klasy politycznej zawieszenia sporów wewnętrznych.
Z mojej perspektywy prezydentura Karola Nawrockiego jawi się zatem jako okres zmarnowanych szans na budowę ponadpartyjnego konsensusu wokół polskiej racji stanu – zastąpionego kosztownym wizerunkowo sporem, który osłabia sprawność instytucji państwa i spójność polskiego społeczeństwa.
Zestawienie najważniejszych zablokowanych projektów, pogrupowane tematycznie według danych Kancelarii Prezydenta RP oraz monitoringu Wetomat.pl, przedstawia się następująco:
1. Bezpieczeństwo, obronność i technologie cyfrowe
  • Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE. Zablokowała dostęp Polski do unijnego mechanizmu pożyczkowego (wartego blisko 200 mld zł w skali programu) przeznaczonego na zakupy zbrojeniowe i rozwój europejskiego przemysłu obronnego. 
  • Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną – wdrażająca unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA) (dwukrotnie: 9 stycznia i 13 listopada 2026 r.). Miała umożliwić blokowanie nielegalnych treści w internecie (m.in. oszustw, pedofilii i mowy nienawiści).  
  • Ustawa o rynku kryptoaktywów (trzykrotnie: grudzień 2025 r., 12 lutego i 11 czerwca 2026 r.). Miały dostosować polskie prawo do unijnego rozporządzenia MiCA i objąć rynek nadzorem KNF. 
  • Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) (9 stycznia 2026 r.). Reforma mająca przywrócić nadzór ministra nauki nad NCBR po nieprawidłowościach z lat ubiegłych. 
2. Edukacja, społeczeństwo i prawa obywatelskie
  • Państwowy, bezpłatny eDziennik – nowelizacja Prawa oświatowego i ustawy o systemie informacji oświatowej (28 sierpnia 2026 r.). Ustawa miała stworzyć darmowy dziennik elektroniczny zintegrowany z aplikacją mObywatel. 
  • Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (17 lipca 2026 r.). Regulowała kwestie dziedziczenia, informacji medycznej oraz wspólnego rozliczania dla par nieformalnych.
  • Nowelizacja tzw. „lex Kamilek” (29 sierpnia 2025 r.). Miała uprościć procedury weryfikacji niekaralności rodziców i opiekunów pomagających w szkołach i podczas wycieczek.
  • Ustawa o rzecznikach praw uczniowskich (2 lipca 2026 r.). Powoływała instytucję rzeczników praw ucznia na poziomie szkolnym, wojewódzkim i krajowym.
  • Ustawa o uznaniu języka śląskiego za język regionalny (12 lutego 2026 r.). Dawała możliwość nauczania języka śląskiego w szkołach i używania dwujęzycznych tablic w gminach.
  • Ustawa o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (15 października 2026 r.). Miała usprawnić systemowe wdrażanie wyroków ETPCz przez polskie organy państwa. 
3. Gospodarka, podatki i energetyka
  • Tzw. „ustawa wiatrakowa” (21 sierpnia 2025 r.). Łączyła liberalizację zasad budowy elektrowni wiatrowych na lądzie z przedłużeniem mechanizmu mrożenia cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych.
  • Nowelizacja ustawy o CIT dotycząca fundacji rodzinnych (27 listopada 2025 r.). Miała uszczelnić system podatkowy i ograniczyć wykorzystywanie fundacji rodzinnych do agresywnej optymalizacji podatkowej.
  • Nowelizacja Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego (11 czerwca 2026 r.). Zmieniała zasady przedawniania zobowiązań podatkowych i procedury skarbowe.
  • Nowelizacja ustawy o zapasach ropy naftowej i gazu (27 sierpnia 2025 r.). Dotyczyła zasad utrzymywania rezerw surowców energetycznych i bezpieczeństwa dostaw gazu.
  • Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym (20 sierpnia 2026 r.). Reformowała zasady funkcjonowania i finansowania Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych (walka z wykluczeniem komunikacyjnym). 
4. Środowisko i rolnictwo
  • Ustawa o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry (7 listopada 2025 r.). Zablokowała powstanie pierwszego nowego parku narodowego w Polsce od 24 lat na terenie Międzyodrza.
  • Tzw. „ustawa łańcuchowa” – nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt. Zakazywała trzymania psów na uwięzi i zaostrzała przepisy dotyczące warunków bytowych zwierząt domowych.
  • Ustawa o wzmocnieniu pozycji rolników aktywnych zawodowo – „Aktywny Rolnik” (19 lutego 2026 r.). Miała uzależnić dopłaty bezpośrednie od udokumentowania faktycznej działalności rolniczej.
  • Nowelizacja Prawa ochrony środowiska (28 sierpnia 2026 r.) oraz ustawa o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (2 lipca 2026 r.). Dotyczyły dostosowania norm środowiskowych i morskich do przepisów unijnych. 
5. Ustrój państwa, sądownictwo i wybory
  • Nowelizacje Kodeksu wyborczego (dwukrotnie: 27 listopada 2025 r. oraz 15 października 2026 r.). Pierwsza przywracała powszechne głosowanie korespondencyjne, druga dotyczyła m.in. organizacji komisji i procedur wyborczych.
  • Ustawa o reklamie politycznej (15 października 2026 r.). Wdrażała unijne przepisy dotyczące przejrzystości i oznaczania sponsorowanych treści politycznych w sieci.
  • Nowelizacja Kodeksu postępowania karnego (13 marca 2026 r.). Ograniczała przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania i wzmacniała gwarancje procesowe podejrzanych.
  • Nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS). Miała zreformować sposób wyboru sędziowskiej części Rady, by przywrócić jej zgodność z Konstytucją i orzecznictwem trybunałów europejskich. 

Popularne posty z tego bloga